24
wrz

W sercu Nikiszowca

Prezentujemy kolejne miejsce na trasie spacerowej. Tym razem jest to Plac Wyzwolenia, czyli centralny punkt dzielnicy.


Plac Wyzwolenia stanowi centralny i bez wątpienia jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów turystycznych w obrębie historycznego osiedla patronackiego Nikiszowiec. Osiedle zawdzięcza swą nazwę zbudowanemu tutaj na początku XX wieku szybowi kopalnianemu „Nickischschacht” (dziś „Poniatowski”), który zaś otrzymał swoje miano na cześć barona Nickisch von Rosenegk, będącego członkiem rady nadzorczej ówczesnego właściciela tych terenów spółki „Spadkobiercy Jerzego Giesche” (niem. „Georg von Giesche’s Erben”).


Powróćmy jednak do kluczowego elementu architektonicznego w obrębie Nikiszowca - Plac Wyzwolenia nazywany jest tu popularnie Rynkiem Nikiszowieckim i stanowi przedłużenie ulicy Janowskiej. Jego budowa rozpoczęła się w 1908r. wraz z rozpoczęciem realizacji projektu wybitnych architektów Georga i Emila Zillmannów. Zgodnie z założeniami projektantów południowo-wschodnią część placu zamykać miał budynek neobarokowego kościoła. Prace zostały jednak przerwane na czas I Wojny Światowej, w czasie której Plac Wyzwolenia nosił nazwę Kirchplatz. Budowę kościoła pw. Św. Anny ukończono ostatecznie w 1927r. W kościele znajdują się witraże wykonane przez Georga Schneidera z Ratyzbony i zabytkowe organy braci Rieger z Karniowa. Ze względu na wymienione powyżej zabytkowe organy i świetną akustykę, odbywają się tu koncerty muzyki organowej. Ołtarz autorstwa Georga Schreinera z Monachium, przedstawia patronkę parafii św. Annę nauczającą Maryję w otoczeniu Piotra i Pawła wraz z aniołami. W kościele znajdują się ponadto dwa ołtarze boczne, z lewej ołtarz Matki Boskiej, a z prawej ołtarz św. Barbary.


Kolejnym rozpoznawalnym elementem Placu Wyzwolenia jest gmach dawnej gospody, a dziś budynek Urzędu Poczty Polskiej, z charakterystyczną mozaiką, przedstawiającą róże. Mozaika ta została poddana renowacji w 2017r. Ponadto w latach 1952−1962 w budynku przy Placu Wyzwolenia funkcjonowała świetlica zakładowa, prowadząca działalność kulturalno-oświatową. Naprzeciw Kościoła swą architekturą zachwycają podcienia. Ulokowane są w nich, m.in. sklep, restauracja, kawiarnia oraz siedziba Centrum Zimbardo.

Piśmiennictwo:

  1. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 7. ISBN 978-83-87727-68-0.
  2. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 9. ISBN 978-83-87727-68-0.
  3. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 49. ISBN 978-83-87727-68-0.
  4. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 136, 137. ISBN 978-83-87727-68-0.
  5. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 8. ISBN 978-83-87727-68-0.
  6. https://www.zabytkitechniki.pl/poi/1715/osiedle-nikiszowiec
  7. http://www.malanowicz.eu/mm/pasje/architektura/industria/osiedla/Nikiszowiec.htm

Back to Top