24
wrz.

W sercu Nikiszowca

Prezentujemy kolejne miejsce na trasie spacerowej. Tym razem jest to Plac Wyzwolenia, czyli centralny punkt dzielnicy.


Plac Wyzwolenia stanowi centralny i bez wątpienia jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów turystycznych w obrębie historycznego osiedla patronackiego Nikiszowiec. Osiedle zawdzięcza swą nazwę zbudowanemu tutaj na początku XX wieku szybowi kopalnianemu „Nickischschacht” (dziś „Poniatowski”), który zaś otrzymał swoje miano na cześć barona Nickisch von Rosenegk, będącego członkiem rady nadzorczej ówczesnego właściciela tych terenów spółki „Spadkobiercy Jerzego Giesche” (niem. „Georg von Giesche’s Erben”).


Powróćmy jednak do kluczowego elementu architektonicznego w obrębie Nikiszowca - Plac Wyzwolenia nazywany jest tu popularnie Rynkiem Nikiszowieckim i stanowi przedłużenie ulicy Janowskiej. Jego budowa rozpoczęła się w 1908r. wraz z rozpoczęciem realizacji projektu wybitnych architektów Georga i Emila Zillmannów. Zgodnie z założeniami projektantów południowo-wschodnią część placu zamykać miał budynek neobarokowego kościoła. Prace zostały jednak przerwane na czas I Wojny Światowej, w czasie której Plac Wyzwolenia nosił nazwę Kirchplatz. Budowę kościoła pw. Św. Anny ukończono ostatecznie w 1927r. W kościele znajdują się witraże wykonane przez Georga Schneidera z Ratyzbony i zabytkowe organy braci Rieger z Karniowa. Ze względu na wymienione powyżej zabytkowe organy i świetną akustykę, odbywają się tu koncerty muzyki organowej. Ołtarz autorstwa Georga Schreinera z Monachium, przedstawia patronkę parafii św. Annę nauczającą Maryję w otoczeniu Piotra i Pawła wraz z aniołami. W kościele znajdują się ponadto dwa ołtarze boczne, z lewej ołtarz Matki Boskiej, a z prawej ołtarz św. Barbary.


Kolejnym rozpoznawalnym elementem Placu Wyzwolenia jest gmach dawnej gospody, a dziś budynek Urzędu Poczty Polskiej, z charakterystyczną mozaiką, przedstawiającą róże. Mozaika ta została poddana renowacji w 2017r. Ponadto w latach 1952−1962 w budynku przy Placu Wyzwolenia funkcjonowała świetlica zakładowa, prowadząca działalność kulturalno-oświatową. Naprzeciw Kościoła swą architekturą zachwycają podcienia. Ulokowane są w nich, m.in. sklep, restauracja, kawiarnia oraz siedziba Centrum Zimbardo.

Piśmiennictwo:

  1. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 7. ISBN 978-83-87727-68-0.
  2. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 9. ISBN 978-83-87727-68-0.
  3. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 49. ISBN 978-83-87727-68-0.
  4. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 136, 137. ISBN 978-83-87727-68-0.
  5. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 8. ISBN 978-83-87727-68-0.
  6. https://www.zabytkitechniki.pl/poi/1715/osiedle-nikiszowiec
  7. http://www.malanowicz.eu/mm/pasje/architektura/industria/osiedla/Nikiszowiec.htm
17
wrz.

Trasa spacerowa - krok po kroku

Po udanej renowacji trasy spacerowej, zapraszamy na cykl wpisów, które przybliżą Wam najważniejsze i najciekawsze punkty turystyczne, które trzeba zobaczyć podczas zwiedzania Nikiszowca.

Zwiedzanie zabytkowego osiedla w Nikiszowcu warto rozpocząć od Muzeum Historii Katowic (a konkretnie jego Działu Etnologii Miasta), w którym znajduje się również punkt Informacji Turystycznej. To tu można zaopatrzyć się w mapki z trasą zwiedzania, uzyskać informacje o osiedlu i jego atrakcjach, zakupić książki z szerokiego wachlarza wydawnictw a przede wszystkim – zwiedzić muzeum !

Na naszej mapie, Muzeum/Punkt Informacyjny opatrzone są numerem 1 a sam budynek położony jest przy ulicy Rymarskiej na którą można trafić idąc z Placu Wyzwolenia lub od strony lodowiska.

Siedziba obecnego Muzeum/Informacji Turystycznej służyła kiedyś za pralnię i magiel, które teraz są dostępne do zwiedzania jako część ekspozycji. Oddział Etnologii Miasta posiada szeroką kolekcję zbiorów z czasów urbanizacji i industrializacji, min. w odniesieniu do mieszkania i funkcjonowania rodziny, zwyczajowością czy sztuką tego okresu.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej Muzeum:

https://www.mhk.katowice.pl/index.php/home/o-muzeum-szczegoly

Fot. www.zabytkitechniki.pl

27
sierpień

Zbliża się konkurs na ukwiecone okna i place!

Szykujcie place i doglądajcie kwiatów! W najbliższych dniach, jury składające się z członków naszego Stowarzyszenia oraz Rady Dzielnicy, będzie wizytować place, by wyłonić te najpiękniej przystrojone kwiatami! Ocenie podlegać będą również najlepiej zadbane okna od strony dziedzińców. Tradycyjnie, najlepsi zostaną nagrodzeni podczas Jarmarku świątecznego. Liczymy na szerokie zaangażowanie mieszkańców, wzorem poprzednich edycji. Prace przy zieleni i kwiatach na dziedzińcach nie tylko mają wymiar społeczny, kiedy sąsiedzi spotykają się ze sobą, ale też estetyczny. Jakże pięknie spaceruje się wśród zabudowy Nikiszowca przystrojonej kwiatami!

4
kwiecień

Wielkanoc

Wielkanoc to czas Zmartwychwstania, czas spełnionej Nadziei.
Niechaj ta właśnie Nadzieja towarzyszy nam podczas nadchodzących Świąt.
Zdrowych i pogodnych Świąt, radosnego Alleluja!
Życzą członkowie stowarzyszenia Razem dla Nikiszowca

 

24
styczeń

Erwin Sówka (1936 – 2021)

Swoją drogę w świecie sztuki malarskiej rozpoczął ponad pół wieku temu, wyrastając ze śląskości i kultury górniczej, równocześnie przekraczając ich granice, wznosząc się w rejony egzotyczne i ostatecznie dotykając spraw uniwersalnych.

Identyfikowany z Grupą Janowską, przez wiele lat stanowił jej żywy symbol. Jednocześnie Erwin Sówka to niezwykły indywidualista, którego dzieła są rozpoznawalne dzięki stylowi, ikonicznym postaciom, intrygującym symbolom.

Pozostawił po sobie bogatą spuściznę liczącą kilkaset obrazów. Dzięki nim i pamięci o głębokiej mądrości tego niezwykłego człowieka, pozostanie on na zawsze wśród nas. Stworzona przez Sówkę wizja świata na pewno będzie nadal inspirowała do refleksji nad jego sensem i istotą.

Erwina Sówkę będziemy wspominać także jako gorącego sympatyka i dobrodzieja stowarzyszenia Razem dla Nikiszowca. Wspierał nasze inicjatywy, przychylał się do projektów, wspomagał swoją sztuką.

Artystę i naszego Przyjaciela pożegnamy w poniedziałek, 25 stycznia 2021, o godzinie 11.00 w kościele św. Anny w Janowie – Nikiszowcu.

22
grudzień

Życzenia!

17
listopad

Zieleń na dziedzińcach - placach Nikiszowca

Po 10 latach zachęcania mieszkańców do ukwiecania Nikiszowca i rozdawania sadzonek oraz prowadzenia konkursu Najpiękniejsze okno Nikiszowca przyszedł czas na wejście w podwórka zwane placami lub dziedzińcami. I tak, postanowiono zrezygnować z konkursowej oceny kwiatów i pnączy dekorujących okna, balkony od strony ulic i zainteresować się zielenią wewnątrz zamkniętych podwórek osiedla i tam zobaczyć dokonania mieszkańców.
Spacer po dziedzińcach pokazał, że zamknięta przestrzeń daje więcej możliwości niż okna, balkony, mury czy skrawki gruntu okienek piwnicznych. Zadziwiająco sporo elementów zielonych można wprowadzić na place. Dzięki zieleni udaje się wydzielić miejsca przeznaczone do odpoczynku, zabaw i spotkań sąsiedzkich. Autorami roślinnych kompozycji i twórcami szczególnych miejsc są sami mieszkańcy. Dzięki nim i wykorzystaniu krzewów, traw, pnączy, roślin rabatowych i pięknie prowadzonych kwiatów w skrzynkach na placach powstało wiele urokliwych miejsc .
Poniżej prezentujemy nagrodzone przez Stowarzyszenie kompozycje zieleni na podwórkach osiedla.

⦁ Zielona ściana z winobluszczu trójklapowego , dodatkowo wprowadzono czerwone pelargonie w skrzynkach.(Blok V, ul. Krawczyka 6)

⦁ Balkon otulony surfiniami, podtrzymywany przez bluszcz pospolity, dodatkowym elementem dekoracji kwiaty w donicach umocowanych na ścianach oraz są lampiony.(Blok I, ul. Odrowążów 12)

⦁ Różnokolorowe petunie, ponadto kwiaty we wnękach balkonu. Poza kwiatami na balkonie, do mieszkania przynależy mini ogródek przy okienku piwnicznym obsadzonym liliowcem, begoniami i rozchodnikiem.(Blok II, ul. Nałkowskiej 4).

⦁ Różnorodne kwiaty w skrzynkach balkonowych i okiennych.
(Blok III, ul. Nałkowskiej 1)

⦁ Balkon z kompozycją pnączy milina i różnobarwnych pelargonii umieszczonych na równych poziomach. ( Blok IV, Plac Wyzwolenia 11)

⦁ Skrzynki okienne z surfiniami różowymi i biało bordowymi w pełnym rozkwicie.
Tworzą kompozycję z wysadzonym pod oknami piwniczymi srebrzystym starcem
popielnym i nagietkami. (Blok IX, Odrowążów 11)

⦁ Dwa sąsiadujące ze sobą balkony. Balkony są bliźniacze, ale trochę inne. Podobnie
z ukwieceniem. Całość robi wrażenie.(Blok VI, ul. Odrowążów 1)

⦁ Największym stworzonym przez lokatorów jest ogród trawiasty z rabatami i pojedynczymi roślinami ozdobnymi, trawami, z zaprojektowanym miejscem do zabawy, odpoczynku i spotkań sąsiedzkich. (Blok VII, ul. Św. Anny 10 )

⦁ Urzekający zakątek w narożu budynków to przytulne miejsce gdzie wśród kwiatów można odpocząć i zadumać nad światem. (Blok VIII, Odrowążów 14).

 

Nasz niezwykły Nikiszowiec dzięki trosce mieszkańców staje się bardziej urokliwy. Dziękujemy bardzo za wspólną pracę na rzecz upiększanie osiedla, za pomysły, poszukiwanie różnych rozwiązań, wychodzenie poza utarte ścieżki i tworzenie pięknego, niepowtarzalnego otoczenia.

10
wrz.

Koło BALKANU!

Zapraszamy na wycieczkę rowerową wzdłuż trasy dawnej kolei wąskotorowej „Balkan” 19 września o godzinie 11.00

W 1909 r. spółka Spadkobierców Gieschego otrzymała koncesję uprawniającą do prowadzenia prywatnej kolei wąskotorowej służącej do transportu towarowego. Parę lat później uruchomiono również bezpłatny transport pasażerski dla górników dojeżdżających do pracy, a następnie także dla członków ich rodzin. Funkcjonował do końca 1977 r. Do kolei przylgnęła nieoficjalna nazwa „Balkan”. Pociąg kursował pomiędzy Giszowcem a szybem „Wojciech”, na granicy Janowa i Szopienic, zatrzymując się przy kolejnych szybach kopalnianych. Na rowerach podążymy wzdłuż dawnej kilkukilometrowej trasy „Balkanu” zatrzymując się na poszczególnych przystankach i poznając historię odwiedzanych osiedli górniczych. Zwiedzimy również zachowane dwa wagoniki stojące przed szybem „Pułaski”.

 

Miejsce zbiórki: ul. Szopienicka 70 (parking przed Ośrodkiem Tenisowym MOSiR).

 

Uwaga – na wydarzenie obowiązuje wcześniejsze zgłoszenie udziału, w przypadku przekroczenia limitu 25 osób o udziale decyduje kolejność zgłoszeń.

Szczegóły: https://edd.nid.pl/wydarzenia/kolo-balkanu/

19
sierpień

Zapraszamy!

9
kwiecień

Życzenia

Niechaj w ten wyjątkowy czas Świąt i chorej Ziemi
pozostaną przy nas trzy Siostry :
Wiara w lepsze jutro, 
Nadzieja na powrót zdrowia,
Miłość dająca siły.

Back to Top