4
maj

KWK "Wieczorek" - jeden z symboli dzielnicy

Po zimowej przerwie wracamy, aby dokończyć naszą turystyczną trasę. Wychodząc poza charakterystyczną zabudowę Nikiszowca i oddalając się nieco od centrum, dochodzimy do jednego z symboli dzielnicy - kopalni "Wieczorek".

Najstarsze wzmianki o wydobywaniu węgla w granicach obecnego pola górniczego kopalni „Wieczorek” pochodzą z 1788 roku, kiedy to ówczesny dziedzic ordynacji mysłowickiej, Feliks Mieroszewski, założył na terenach dóbr mysłowickich (dzisiejsze osiedle Giszowiec) pierwszą w tym rejonie kopalnię „Bergtal”.

W obecnym kształcie kopalnia funkcjonuje od 1883 roku, kiedy to połączono w jeden zakład produkcyjny aż 11 mniejszych kopalń. Oficjalnie nazywała się „Skonsolidowaną Kopalnią Giesche”. Właścicielem była spółka górnicza „Spadkobiercy Jerzego von Giesche” i to właśnie nazwisko założyciela koncernu nadano kopalni.

Kopalnia Węgla Kamiennego "Wieczorek" wielokrotnie zmieniała nazwę, z pierwotnej „Giesche” na „Janów” w 1945 r. Ostatecznie aż po dzień dzisiejszy nazywa się „Wieczorek” - Józef Wieczorek był powstańcem śląskim, pracownikiem tej kopalni, współzałożycielem i przywódcą Komunistycznej Partii Górnego Śląska, a także jedynym komunistycznym posłem wybranym do Sejmu Śląskiego.

W kopalni „Wieczorek” zatrudnionych było wielu malarzy – twórców i mistrzów ekscentrycznej „Grupy Janowskiej”: Teofil Ociepka, Ewald Gawlik, Erwin Sówka, Paweł Wróbel. Ich prymitywistyczne obrazy zdobiły swego czasu m.in. kopalnianą cechownię, a obecnie podziwiać je można na wystawie stałej w Oddziale Muzeum Historii Katowic - Dziale Etnologii Miasta w Katowicach-Nikiszowcu.

W kopalni prowadzono wydobycie do 31 marca 2018 roku, wraz z przekazaniem infrastruktury zakładu do Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Rozpoczęta wówczas likwidacja kopalni spowodowana jest wyczerpywaniem złóż węgla kamiennego.

Niedawno podjęto decyzję, że w miejscu kopalni powstanie HUB Gamingowo-Technologiczny. Co ważne, zachowane zostaną wszystkie budynki kompleksu.

Źródła:
https://www.giszowiec.info/pl/?co=wieczorek
https://www.zabytkitechniki.pl/culturalheritage/15922/kopalnia-wegla-kamiennego-wieczorek

fot. Maciej Dorosiński
18
kw.

Życzenia Wielkanocne

14
kw.

Niedziela Palmowa na Nikiszu

Zgodnie z tradycją członkowie naszego Stowarzyszenia oferowali świąteczne ozdoby, słodkości i palmy podczas Niedzieli Palmowej. Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko pod kościołem.

23
gru

Boże Narodzenie 2021!

Przyjmijcie najlepsze życzenia od wszystkich członków naszego Stowarzyszenia!

15
gru

Najpiękniejsza ulica Nikiszowca…

To tutaj Kazimierz Kutz kręcił swoje filmy. Przed nami dłuższy spacer ulicą świętej Anny, która po Aptece jest kolejnym punktem na naszej turystycznej mapie.

Spacer tędy to idealna okazja, aby zwrócić uwagę na fasady budynków i podziwiać charakterystyczną cegłę, z której wykonana jest zabudowa dzielnicy. Warto przejść ulicą uważnie – wprawne oko wychwyci wiele detali zdobiących budynki przy ul. Św. Anny. Każdy dom jest tutaj na swój sposób oryginalny. Warto wyciągnąć aparat i skierować wzrok na kościół – z perspektywy ulicy wygląda bardzo fotogenicznie.

Ciekawostką jest, że pierwsi mieszkańcy kamienic za większe mieszkanie robotnicze płacili roczny czynsz w kwocie 102 marek. Za mniejsze opłata wynosiła od 72 do 78 marek. Wtedy to średni zarobek górnika na Górnym Śląsku wynosił 1 233 marki, więc cena za mieszkanie nie była wysoka.

Kolejny punkt na naszej mapie turystycznej to podwórza, na które łatwo trafić z ulicy. Kiedyś były to miejsca, gdzie kobiety pilnowały dzieci, śpiewając przy tym czy naprawiając znoszoną bieliznę. Obecnie podwórka na Nikiszu to miejsca niezwykle zielone, gdzie kwiaty i inne rośliny umilają widok mieszkańcom. Charakterystyczne są też place zabaw i ławeczki, dla rodziców pilnujących swoje pociechy. Dawno temu, na środku podwórzy znajdowały się piekarnioki, czyli piece, w których gospodynie wypiekały chleb i kołocze. Było też miejsce na chlewiki – każda rodzina mogła hodować zwierzęta gospodarskie, co wiązało się ze starym śląskim zwyczajem, czyli świniobiciem. Jak widać, podwórka niezaprzeczalnie były miejscem integracji mieszkańców.

Kontynuujemy naszą wędrówkę i kierujemy się w kierunku kopalni „Wieczorek”.

11
gru

Kolejny Jarmark za nami

W zeszłym tygodniu odbył się wyczekiwany i niezwykle popularny Jarmark na Nikiszu. Oczywiście nie mogło zabraknąć naszego stoiska!

Jarmark na Nikiszu odbył się w dniach 3-5 grudnia. Tradycyjnie do naszej dzielnicy zjechały setki osób, które chciały poczuć świąteczny klimat i cieszyć się urokiem Nikiszowca. Pogoda dopisała co cieszyło i gości, i wystawców, których stawiło się ponad 150.

Na straganach można było kupić rękodzieło, regionalne przysmaki, ozdoby świąteczne, naturalne kosmetyki, biżuterię i pamiątki i wiele innych. Jarmark nabierał uroku zwłaszcza po zachodzie słońca, gdy świąteczne światła padały na budynki wokół rynku.

Ci, którzy w sobotę wstali wcześnie rano i dotarli na Plac Wyzwolenia, byli świadkami przemarszu orkiestry górniczej na mszę barbórkową do kościoła św. Anny. Niewątpliwie była to dodatkowa atrakcja odbywającego się Jarmarku.

Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko i nabyli wystawione przedmioty. Było nam bardzo miło wszystkich gościć. Liczymy, że za rok spotkamy się w jeszcze liczniejszym gronie!

3
gru

Miejsce Pamięci - w hołdzie górnikom

Nikiszowiec to dzielnica nierozerwalnie związana z górnictwem, jego tradycjami i historią. Najlepiej świadczy o tym obecność kopalni "Wieczorek" i huczne obchody Barbórki przypadającej na 4 grudnia.

Dokładnie tego dnia, 2011 roku odsłonięto Miejsce Pamięci. Stało się to za sprawą naszego Stowarzyszenia, które postanowiło uhonorować tragicznie zmarłych górników kopalni "Giesche" - "Wieczorek" zamieszkałych na obszarze dawnej gminy Janów od 1913 roku do czasów obecnych.

Miejsce Pamięci można łatwo odnaleźć na murze okalającym kościół św. Anny. To 355 granitowe tabliczki z nazwiskami górników kopalni "Giesche" - "Wieczorek", którzy stracili życie podczas pracy. Ten wyjątkowy memoriał ukazuje historię osiedla przez pryzmat tragicznych wydarzeń w  tutejszej kopalni w okresie 100 lat  istnienia  osiedla i parafii. Myślą przewodnią projektu jest  uhonorowanie mieszkańców  - górników, którzy zginęli podczas pracy, a także naturalne wkomponowanie w przestrzeń osiedla nowych, ważnych i poruszających treści.

Miejsce Pamięci ma charakter otwarty; z chwilą ujawnienia kolejnych, udokumentowanych  nazwisk tragicznie zmarłych górników można w nim umieścić następne imienne płytki.

9
lis

Apteka na Nikiszowcu

Idąc dalej ścieżką turystyczną, spod Komzonów trafiamy pod aptekę. To budynek po prawej stronie od kościoła św. Anny.

Ten lokal zaprojektowano z dokładnie takim przeznaczeniem, a mieszkanie aptekarza znajdowało się zaraz nad zakładem. W okresie międzywojennym aptekarzem był Władysław Biks, który z zapałem działał na naszym osiedlu. Angażował się w działalność wielu polskich organizacji, wspierając je przy tym finansowo. Kilka dni po wybuchu II wojny światowej, w obawie przed nadciągającym wojskiem niemiecki, Władysław opuścił naszą dzielnicę, a słuch po nim zaginął.


Fot. smakszlaku.pl

31
paź

Kolejny przystanek - Komzomy

Pora na kolejny punkt trasy spacerowej po Nikiszowcu. Dziś Waszą uwagę chcemy zwrócić na Komzomy.
Fot. zabytkitechniki.pl

Komzomy to ciąg sklepów w arkadowych podcieniach, w północnej części Placu Wyzwolenia. Słowo wywodzi się od nazwy znajdującego się tam pierwotnie domu handlowego – konsum. Oprócz sklepów znajdziemy tu również lokale usługowe takie, jak: Centrum Zimbardo, czy też Cafe Byfyj.

27
paź

INO mi się nie stroć!

Za nami lokalna Impreza Na Orientację zorganizowana we współpracy z Kołem PTTK nr 2 „Wszędoczłapy”- Marsz „INO mi się nie stroć”.

48 uczestników w 17 zespołach pokonało trasę po osiedlu Nikiszowiec, która składała się z 26 punktów zlokalizowanych m.in. na placach i rynku. Na osoby, które ukończyły marsz czekał słodki poczęstunek oraz pamiątka - magnes autorstwa Grzegorza Chudego ( https://www.facebook.com/grzegorzchudy.galeria )

Wszystkim obecnym dziękujemy za udział, atmosferę i zdjęcia! Do zobaczenia wkrótce

Link do strony FB „Wszędoczłapy” - https://www.facebook.com/Ko%C5%82o-PTTK-nr-2-Wsz%C4%99docz%C5%82apy-przy-KWK-Wieczorek-1409541732591061/

Back to Top