24
Sty

Tadeusz Michejda kandydatem Stowarzyszenia do uhonorowania w Galerii Artystycznej

Wzorem poprzednich lat stowarzyszenie Razem dla Nikiszowca zgłosiło kandydaturę do Galerii Artystycznej na Placu Grunwaldzkim. W tym roku stawiamy na postać Tadeusza Michejdy, architekta współtworzącego modernistyczne oblicze międzywojennych Katowic, projektanta wielu katowickich budowli,  jako postać godną upamiętnienia na wspomnianym miejscu.
Jeden z projektów Michejdy został zrealizowany w naszej dzielnicy. To budynek dawnego ratusza, później szpitala, a obecnie przychodni rejonowej i ośrodka opieki długoterminowej dla osób w podeszłym wieku.

Tadeusz Michejda – śląski architekt, współtwórca katowickiego modernizmu.

Urodził się 23 maja 1895 roku w Olbrachcicach na Śląsku Cieszyńskim, w rodzinie znanej z patriotycznego i społecznego zaangażowania. Sam Tadeusz Michejda był żołnierzem podczas I wojny światowej, później zaś angażował się w przygotowania do plebiscytu na Śląsku, wreszcie uczestniczył w III powstaniu śląskim jako adiutant dowódcy 11 pułku bytomskiego.

W tym samym czasie studiował na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej, a w 1924 roku, po ukończeniu studiów rozpoczął praktykę w zawodzie architekta w Katowicach.

Fascynowała go architektura modernizmu a głównym wzorem do naśladowania stał się  dla niego francuski architekt Le Corbusier. Swoją pasją potrafił zarazić innych architektów regionu, których skupił w założonym przez siebie Śląskim Związku Architektów, będąc równocześnie jego pierwszym prezesem. Jednoczył środowisko architektów w regionie w imię idei jakości i estetyki wznoszonych wówczas budowli. Taka innowacyjna działalność zrzeszeniowa porządkowała zasady rynku budowlanego, regulowała jego prawa i przeciwdziałała samowoli budowlanej. W 1934 roku związek przekształcono w Stowarzyszenie Architektów Rzeczpospolitej Polskiej (SARP).

Tadeusz Michejda początkowo pracował w kierownictwie budowy gmachu Urzędu Wojewódzkiego. W okresie XX-lecia międzywojennego we własnym biurze architektonicznym stworzył około 50 projektów budowli a także wyposażenia ich wnętrz. Z jego projektów zrealizowano 4 kościoły, 11 szkół, 3 ratusze, 9 budynków użyteczności publicznej oraz 27 willi, domów mieszkalnych i pensjonatów.

Do dziś ozdobą Katowickiej Moderny, będącej ewenementem architektonicznym w skali kraju, są gmachy i budynki wzniesione przez Michejdę. Przyczyniły się one do powstania nowoczesnego oblicza międzywojennych, polskich Katowic.

Pierwsze budowle Michejdy nawiązywały jeszcze do klasycyzmu, jak w przypadku gmachu Syndykatu Polskich Hut Żelaznych oraz budynku administracyjnego lotniska Muchowiec. Kolejne były już w pełni funkcjonalistyczne: budynek Dyrekcji Okręgowej Kolei Polskiej przy ul. Słowackiego, z przeszklonymi ogrodami zimowymi, ratusz w Janowie (obecnie szpital), willa przy ulicy Kościuszki 65.

Tadeusz Michejda jako jeden z pierwszych architektów w Polsce zastosował szkielet stalowy do budowy małego domu mieszkalnego. W oparciu o taką koncepcję budowlaną wzniesiono willę przy ul. Bratków 4 w Katowicach. Jest to też jedyny w tym mieście przykład konstrukcji szkieletowej w tego typu budownictwie i jeden z niewielu na świecie. Innymi ciekawymi przykładami  realizacji projektów tego wybitnego architekta są: willa samego Michejdy przy ulicy Poniatowskiego 19, czy też willa zaprojektowana dla wicewojewody Zygmunta Żurawskiego przy ulicy Kilińskiego 46.

Bez Tadeusza Michejdy nie byłoby tak wspaniałego oblicza międzywojennych nowoczesnych Katowic. Współcześnie od niedawna na powrót docenia się niezwykłość, surowe niekiedy piękno modernizmu w naszym mieście. Czas na uhonorowanie jednego z najważniejszych kreatorów tego wizerunku Katowic.

 

Back to Top