13
Lut

Muzealne pożegnanie karnawału

Zapraszamy wszystkich mieszkańców na tradycyjnego "śledzia" w Muzeum Historii Katowic na Nikiszowcu! Szczegóły na plakacie:

tl-czwartek

10
Lut

Tłusty Czwartek

Zapraszamy do Muzeum Historii Katowic - Dział Etnologii Miasta - Nikiszowiec ul. Rymarska 4 - szczegóły na plakacie!

10947352_770217733059807_4796766647735762904_n

8
Lut

Banknoty, monety z Nikiszowcem w tle

W potocznym obiegu do dziś funkcjonuje nazwa kolejki wąskotorowej, łączącej niegdyś Giszowiec z Szopienicami. Kto by pomyślał, że ożyje ona na balkanach, okolicznościowych banknotach, ważnych jedynie w czasie trwania I Jarmarku na Nikiszu w grudniu 2008 roku? Banknoty o nominałach od jednego- do pięćdziesięciozłotowych, według projektu Kuby Majerczyka, wydrukowała „Gazeta Wyborcza”.
Pierwsze balkany miały bardzo bogatą formę graficzną: znalazła się na nich bowiem nie tylko sama kolejka, utrwalona dawno temu na starych fotografiach, okolona słynnymi nikiszowskimi  różami, ale także logo Stowarzyszenia oraz nazwiska osób, dzięki którym taka impreza jak Jarmark mogła dojść do skutku.

01 balkan

Pomysł z balkanami szybko podchwycono: w 2009 roku Katowice wydały okolicznościową monetę, którą wybiła Miejska Poczta Doręczeniowa z Rybnika. Rewers i awers zdobił tym razem Spodek, herb miasta i napis zapowiadający wielkie i znaczące dla stolicy województwa wydarzenia. Moneta o nominale 10 balkanów nie stała się środkiem płatniczym, miała jednak pewną wartość  kolekcjonerską.
02 balkan 10_1 03 balkan 10_2

 

Ta sama poczta z Rybnika podjęła się w 2009 roku emisji balkanów na II Jarmark na Nikiszu. Na monetach  znaleźć można było kolejkę wąskotorową, która już rok wcześniej użyczyła swej nazwy nikiszowskim pieniądzom, herb Janowa – miejsca funkcjonowania kopalni – i oczywiście róże. Sprzedażą  balkanów, w cenie 8 i 12 złotych, zajął się Punkt Informacji Turystycznej w Nikiszowcu.
04 balkan 8 04a. balkan 12_2 05. balkan 12_1 05a. balkan 12_2

 

Fakt, że Nikiszowiec umieszczony został na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego oraz zabiegi związane z przyznaniem osiedlu tytułu Pomnika Historii, skłoniły włodarzy Katowic do wyemitowania  dwóch monet o nominałach  8 i 80 balkanów. (pierwsza wykonana z  dwukolorowego bimetalu, druga ze srebra), przedstawiających, między innymi, jedyną w swoim rodzaju zabudowę Nikiszowca, na przykładzie ulicy św. Anny z widoczną w tle kopułą kościoła pod wezwaniem tej świętej. Wybite przez Mennicę Polską, według projektu Zbigniewa Stasiaka, monety – balkany ukazały się w czerwcu 2010 roku w serii Dukat lokalny i mając wartość 8 i 80 złotych służyły jako środek płatniczy przez kilkadziesiąt dni w wybranych sklepach. Dzisiaj ozdabiają wyłącznie zbiory kolekcjonerów.
06. balkan 8_1 06a. balkan 8_2 07. balkan 80_1 07a. balkan 80_2

 

Nie koniec na tym. 9 grudnia 2010 roku do powszechnego obiegu trafiła moneta dwuzłotowa z symbolami Katowic – Nikiszowcem, Pomnikiem Powstań Śląskich oraz szybem górniczym. Wyemitowana została w serii Miasta Polski przez  Narodowy Bank Polski, według projektu i z inicjatywy jego prezesa, Sławomira Skrzypka.

 

08. b2zl_1 08a. b2zl_2

 

Czy nadarzą się jeszcze kolejne okazje do upamiętnienia - w tak nietypowy i atrakcyjny dla kolekcjonerów i turystów sposób - Nikiszowca  wzbudzającego niezmiennie podziw i fascynację?

7
Lut

O pewnej szkole w Berlinie i jej patronie

Jednym z celów działalności statutowej, jakie postawiło  przed sobą  w momencie powstania sześć lat temu Stowarzyszenie „Razem dla Nikiszowca”, jest, między innymi, zgłębianie i popularyzowanie wiedzy historycznej na temat tej niezwykłej pod wieloma względami dzielnicy Katowic.

Poszukując śladów przeszłości, związanych z obecnością na naszym  terenie spadkobierców Georga von Gieschego, i idąc tropem Małgorzaty Szejnert, autorki „Czarnego ogrodu”, Stowarzyszenie w lutym 2010 roku nawiązało kontakt  z jedną z berlińskich  szkół średnich, która od 1956 roku do dziś nosi imię twórcy przemysłu wydobywczego na Górnym Śląsku. Do szkoły dotarły książki o Giszowcu i Nikiszowcu  i jego zdjęcia lotnicze.  Materiały posłużyły placówce w Berlinie do propagowania  wiedzy o tych górnośląskich zabytkach.  Stowarzyszenie otrzymało kopię portretu patrona placówki wraz z  życiorysem i innymi materiałami  dokumentalnymi, które to materiały,  po uzyskaniu zgody dyrekcji szkoły, poniżej udostępniamy.
Należy jeszcze dodać, że od 2007 roku berlińska szkoła znajduje się w posiadaniu jedynego znanego wizerunku Georga von Gieschego ofiarowanego tej instytucji przez potomków jego córki Eleonory.

 

gisze 1

Jest to pierwszy i zarazem jedyny portret Georga (Jerzego) von Giesche. Nasza szkoła otrzymala go w styczniu 2007 roku od potomków jego córki Eleonory (podziekowania na końcu).

W związku z nadaniem jego imienia naszej szkole w roku 1956, otrzymalismy kopie jednego z dzieł malarza Hansa Holbein Młodszego.  Obraz ten (poniżej) powstały w 1532 roku, przedstawia kupca Georga Gisze. Orginał znajduje sie w Galerii Narodowej a kopia wisi w naszym rektoracie.

gisze 2

Holbein: Georg Gisze (1532)

Ze względu na  czas powstania, obraz ten nie przedstawia jednak naszego patrona .

 

Kim był Georg von Giesche?

Georg Giesche urodził się w 1653 roku w okolicy Wrocławia (na Śląsku- obecnie Polska) jako syn żołnierza cesarskiego. Wyuczył się zawodu kupca i z pomocą swojego ojca zajął się we Wrocławiu sprzedażą sukna. Po zdobyciu doświadczenia za granicą otrzymał w 1680 roku tytuł honorowego mieszkańca i kupca Wrocławia.

Bez tytułu

Dom oraz sklep Gischego we Wrocławiu

Ze względu na duży posag swojej żony, Anny Marii- córki kupca, Gische mógł rozbudować swój sklep z suknem. Sprawiło to, że w krótkim czasie stał się jednym z najbogatszych kupców Wrocławia. Jego żona została jedną z jego najbardziej odpowiedzialnych i energicznych pracowników , a do tego w międzyczasie urodziła 9 dzieci.

Oprócz handlu suknem, Giesche zajmował się także transakcjami pieniężnymi oraz (od 1702 roku ) handlem rudą cynkową (Zinkerz),co  w krótkim czasie stało się jego głównym zajęciem. W 1704 roku, po znacznych inwestycjach, Giesche otrzymał  od cesarza przywilej, który zapewniał mu wyłączne prawo do  wydobywania i handlowania rudą cynkową na całym Śląsku.

 

gisze3

Odnowienie przywileju cesarskiego z podpisem oraz pieczęcią Karola VI (1723)

 

herb gisze

Herb Georga von Giesche

W 1712 roku Georg von Giesche, ze wzgledu na utworzenie fabryk i manufaktur, otrzymał  od cesarza, dziedziczny tytuł szlachecki (dlatego też „von“przed nazwiskiem).

Powodem tego honoru był również fakt że Giesche wielokrotnie wspierał finansowo rząd cesarski, oraz że jego synowie  byli w służbie wojskowej. Ze względu na swój sukces handlowy Georg von Giesche uchodzi za założyciela górnictwa oraz przemyslu cynkowego na Śląsku.

Giesche zmarł w 1716 roku w wieku 63 lat we Wrocławiu.

Interesami firmy pod nazwą „Spadkobiercy Georga von Giesche“  zajęła się najpierw jego żona, a potem jeden z synów. W kolejnych dwóch stuleciach, aż do wybuchu pierwszej wojny należała ona do jednej z największych firm wytwarzających metale na Śląsku.

gisze papier

 

Dokument udziału (protoplasta akcji) z roku 1860

 

W 1907 na polecenie spadkobierców Gieschego zostało utworzone dla górników i pracowników firmy, do dziś istniejące  „miasto ogród“ Giewchewald, noszące obecnie nazwę Giszowiec (dzielnica Katowic).

 

osiedle Giszowiec

Osiedle górnicze Gieschewald - Giszowiec

 

kopalnia giszego

Kopalnia Gieschego na Górnym Śląsku

Skutki I i II wojnie światowej, szczególnie utrata fabryk na Śląsku oraz skonfiskowanie części majątku, oznaczały koniec firmy w swojej dawnej formie.

Firma Gischego odnowiła swą dzialalność po 1945 roku w Hamburgu, gdzie zajęła się przeróbką aluminium oraz sprzedarzą materiałów budowlanych i materiałów opałoych.

Literatura:

W Treue- Georg von Gische’s Erben (1704-1964)

Podziękowania:  Poszukiwanie obrazu Gischego w internecie było bezskueczne, a jednak nagrodziło nas to medium. Serdecznie dziękujemy Pani von Capitaine oraz  Panu  Dr. Sidow za wszystkie historyczne dane i wyjaśnienia oraz za kopie portretu Gieschego.

Ulrich Dinges

Georg-von-Giesche-Schule

Berlin-Schöneberg

 

 

Tłumaczenie Anna Rueckert

 

Link szkoły w Berlinie

http://www.gvg.schule-berlin.net/geschichte/gisze.htm

5
Lut

Walne zebranie

Zapraszamy serdecznie na IV Walne Zebranie naszego stowarzyszenia, które odbędzie się tym razem w czwartek 19 lutego w naszej siedzibie.

Katowice 05.02.2015

Zawiadomienie

Zgodnie ze Statutem Stowarzyszenia Razem dla Nikiszowca, rozdz. IV pkt 29,
Zarząd Stowarzyszenia zwołuje Walne Zebranie Członków - Zwyczajne
na 19 lutego br. o godz. 17 w Domu Parafialnym przy kościele pw. św. Anny
w Katowicach Nikiszowcu, pl. Wyzwolenia 21 sala 6

Porządek obrad
1. Sprawozdanie Zarządu z działalności w latach 2013 -2014
2. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej
3. Przyjecie członka honorowego.
4. Zatwierdzenie Plan pracy na lata 2013-2014
5. Uwagi i wnioski Członków.

Drugi termin Zebrania ustala się na 19 lutego br. o godz. 17.30 w miejscu jak wyżej.

W imieniu Zarządu

Elżbieta Zacher
Prezes

Barbara Kincer – Górnicka
Sekretarz

Back to Top